Mykoplazma

W botanice mykoplazmy są fakultatywnymi bakteriami beztlenowymi charakteryzującymi się brakiem sztywnej ściany komórkowej - ich struktura komórkowa nie zawiera peptydoglikanu, co czyni je niezwykle elastycznymi i zmiennymi pod względem kształtu (polimorficznymi). Ta właściwość sprawia, że są one bardziej odporne na niektóre antybiotyki (zwłaszcza te ukierunkowane na syntezę ściany komórkowej) oraz na mechaniczne zmiany w środowisku. Są to jedne z najmniejszych znanych bakterii i mogą przetrwać zarówno w stanie wolnym, jak i jako pasożyty.

Znane są z szerokiego zakresu żywicieli, w tym roślin, zwierząt i ludzi. U ludzi powodują na przykład infekcje narządów płciowych, zapalenie cewki moczowej, zapalenie szyjki macicy i nietypowe formy zapalenia płuc. Ich odporność polega również na zdolności do przetrwania w stanie utajonym, bezobjawowym przez kilka sezonów, co komplikuje diagnozę i leczenie.

W roślinach mykoplazmy są przenoszone przez szczepienia, ale także przez szkodniki - zwłaszcza cykady, mszyce i niektóre gatunki wciornastków. Obawiamy się ich w rolnictwie ze względu na ich zdolność do powodowania poważnych zakłóceń we wzroście, kolorze i plonach.

Typowym przykładem jest stolbur ziemniaków i pomidorów, który objawia się zwężeniem liści, zwijaniem i fioletowymi przebarwieniami. W przypadku cebulek powodują one różne żółknięcia, a w przypadku podstawowych produktów, takich jak jabłka i gruszki, prowadzą do zmniejszenia zawiązania owoców i zmniejszenia wigoru drzew. W przypadku jeżyn infekcja może prowadzić do całkowitej deformacji owoców.

Ważne jest, aby odróżnić mykoplazmy od ureaplazm, z którymi są często mylone. Chociaż obie grupy nie mają ściany komórkowej, ureaplazmy mają zdolność rozkładania mocznika i potrzebują zwiększonej zawartości cholesterolu do rozwoju. Ureaplazmy są ważnymi patogenami u ludzi, u których powodują na przykład zapalenie narządów miednicy mniejszej, infekcje dróg moczowych lub zapalenie opon mózgowych.

W ochronie roślin mykoplazmy są trudne do zwalczenia - podobnie jak wirusy, nie ma skutecznego produktu chemicznego, który mógłby je bezpośrednio zabić. Zapobieganie obejmuje zatem kontrolowanie przenoszenia poprzez szczepienie, niszczenie wektorów i stosowanie zdrowego materiału nasadzeniowego.